Rada Unii Europejskiej aktywowała tzw. klauzulę wyjścia dotyczącą 15 państw członkowskich, w tym Polski. Mechanizm ten umożliwia tymczasowe odstąpienie od standardowych zasad budżetowych UE w zakresie wydatków na obronę. Unijne reguły fiskalne ograniczają deficyt do 3 proc. PKB i dług do 60 proc. PKB, jednak uruchomienie klauzuli wyjścia pozwala odstąpić od zasad.

Z rozwiązania skorzysta m.in. Polska oraz 14 innych państw UE, które zyskają większą swobodę w zwiększaniu nakładów wojskowych.

Aktywacja klauzuli wyjścia oznacza, że Komisja Europejska i Rada mogą odstąpić od wszczynania procedury nadmiernego deficytu, jeśli dodatkowe wydatki wynikają z podniesienia nakładów na obronność.

Dla państw, wobec których wcześniej wszczęto procedurę nadmiernego deficytu, stosowanie klauzuli wyjścia będzie uwzględniane przy ocenie postępów w obniżaniu deficytu.

Państwa, które będą mogły elastyczniej zwiększać wydatki na obronność, to: Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Grecja, Litwa, Łotwa, Polska, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Węgry.

Zawieszenie reguł wydatkowych dla obronności jest elementem pakietu wzmocnienia zdolności obronnych UE, który szefowa KE Ursula von der LEYEN przedstawiła w lutym ub. roku i który poparli przywódcy państw członkowskich.

Wyjątek ten pozwoli państwom wydać dodatkowo równowartość 1,5 proc. PKB na obronność w latach 2025-2029.

Komisja Europejska szacuje, że plan wzmocnienia obronności Europy pozwoli zmobilizować dodatkowe 800 mld euro w całej UE. Z tej kwoty 150 mld euro zostanie udostępnione przez KE w ramach programu pożyczkowego SAFE, a pozostałe 650 mld euro można uzyskać dzięki czasowemu zawieszeniu unijnych reguł wydatkowych w sektorze obronności.