SAFE nie zwiększy wydatków na zbrojenia. „One i tak by się wydarzyły”

27 stycznia 2026

SAFE przewiduje łącznie 150 mld euro wsparcia, głównie w postaci preferencyjnych pożyczek, na zakupy sprzętu wojskowego. Polska złożyła wniosek o dofinansowanie 139 projektów na kwotę 43,7 mld euro, będąc tym samym największym beneficjentem tego programu pożyczkowego.

SAFE to bardzo małe narzędzie na wielkie wyzwanie. Z perspektywy całej Unii nie będzie miało wielkiego wpływu na rzeczywistość. Po części wynika to ze stosunkowo niewielkiej kwoty – państwa członkowskie UE wydają wielokrotnie więcej na obronność samodzielnie. Po części z faktu, że są to pożyczki, a nie bezzwrotne dotacje, a np. wymóg wspólnych zakupów jest „miękki”, ponieważ Polska przeforsowała roczne zwolnienie.

Czy SAFE zwiększy wydatki zbrojeniowe w Europie, czy one byłyby mniejsze bez tego instrumentu? Zdecydowanie nie. Te pożyczki pomagają sfinansować zakupy, które i tak by się wydarzyły. Korzystają z niego kraje, które muszą kupować, bo są bliżej zagrożenia, a SAFE i tak finansuje tylko niewielką część ich planowych zakupów. Nie mówię, że Instrument SAFE jest zły. Mówię tylko, że on jest stosunkowo mało istotny – stwierdza Jeromin ZETTELMEYER, dyrektor brukselskiego think tanku Bruegel.