Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem (SIPRI, Stockholm International Peace Research Institute) opublikował raport pt. Trends in World Military Expenditure, 2025 dotyczący światowych wydatków na cele wojskowe w ubiegłym roku. Stwierdzono w nim wzrost o 2,9% w ujęciu realnym w porównaniu z rokiem 2024 do poziomu 2,887 biliona USD (10,48 biliona zł). Zgodnie z ogólnymi konkluzjami, wydatki obronne spadły w Stanach Zjednoczonych, ale wzrosły o 14% w Europie i o 8,1% w Azji i Oceanii. Państwa z top 3: USA, Chiny i Rosja – przeznaczyły łącznie 1480 mld USD (5,373 bln zł), czyli 51% globalnych wydatków.
Globalne wydatki wojskowe wzrosły do 2887 mld USD w 2025 roku, co oznacza jedenasty rok z rzędu, w którym rosną, podnosząc globalne obciążenie militarne – wydatki wojskowe jako udział w produkcie krajowym brutto (PKB) – do 2,5%, najwyższego poziomu od 2009. Roczny wzrost wydatków, wynoszący 2,9%, był znacznie mniejszy niż wzrost o 9,7% odnotowany w 2024. Jednak to spowolnienie jest w dużej mierze spowodowane spadkiem wydatków wojskowych USA. Poza Stanami Zjednoczonymi całkowite wydatki wzrosły o 9,2% w 2025 roku.
Globalne wydatki wojskowe ponownie wzrosły w 2025 roku, ponieważ państwa odpowiedziały na kolejny rok wojen, niepewności i wstrząsów geopolitycznych, prowadząc zakrojone na szeroką skalę działania zbrojeniowe. Biorąc pod uwagę skalę obecnych kryzysów, a także długoterminowe cele wielu państw w zakresie wydatków wojskowych, ten wzrost prawdopodobnie utrzyma się do 2026 i później.
Wydatki wojskowe Stanów Zjednoczonych, wynoszące 954 mld USD (3,463 mld zł) były w 2025 o 7,5% niższe niż w 2024. Spadek ten wynikał głównie z faktu, że w ciągu roku nie zatwierdzono żadnej nowej pomocy finansowej dla Ukrainy. Stanowiło to wyraźny kontrast z poprzednimi trzema latami, kiedy zatwierdzono łącznie 127 mld USD.
Stany Zjednoczone zwiększyły jednak inwestycje zarówno w nuklearne, jak i konwencjonalne zdolności wojskowe, aby utrzymać dominację na półkuli zachodniej i odstraszyć Chiny w regionie Indo-Pacyfiku, co jest kluczowym celem nowej Strategii Bezpieczeństwa Narodowego (National Security Strategy of the United States, NSS 2025) oraz Strategii Obrony Narodowej (2026 National Defense Strategy, NDS 2026).
Wydatki zatwierdzone przez Kongres USA na 2026 wzrosły do ponad 1 biliona dolarów, co stanowi znaczny wzrost w porównaniu z rokiem 2025, i mogą wzrosnąć do 1,5 biliona dolarów w 2027.
Głównym czynnikiem przyczyniającym się do globalnego wzrostu wydatków wojskowych w 2025 był 14-procentowy wzrost w Europie, do 864 mld USD (3,137 mld zł). Wydatki Rosji i Ukrainy nadal rosły w czwartym roku wojny na Ukrainie, podczas gdy trwające działania zbrojeniowe europejskich członków NATO doprowadziły do najszybszego rocznego wzrostu wydatków w Europie Środkowej i Zachodniej od zakończenia zimnej wojny.
Wydatki wojskowe Rosji wzrosły o 5,9% w 2025 roku, do 190 mld USD (689,84 mld zł), co daje jej obciążenie militarne w wysokości 7,5% PKB. Ukraina, siódmy kraj na liście największych wydatków w 2025 roku, zwiększyła swoje wydatki o 20% do 84,1 mld USD (305,34 mld zł), czyli 40% PKB.
W 2025 wydatki wojskowe w całości wydatków rządowych osiągnęły najwyższy poziom w historii zarówno Rosji, jak i Ukrainy. Ich wydatki prawdopodobnie będą nadal rosły w 2026, jeśli wojna będzie kontynuowana, biorąc pod uwagę rosnące dochody ze sprzedaży ropy naftowej przez Rosję i spodziewaną dużą pożyczkę od Unii Europejskiej dla Ukrainy.
29 europejskich państw członkowskich NATO wydało łącznie 559 mld USD (2,029 bln zł) w 2025 roku, a 22 z nich poniosło wydatki wojskowe na poziomie co najmniej 2,0% PKB, zgodnie z metodologią SIPRI. Niemcy były krajem o największych wydatkach wojskowych w tej grupie, których wydatki wzrosły o 24% rok do roku, do 114 mld USD (413,9 mld zł). Wydatki Niemiec na cele wojskowe przekroczyły próg 2,0% po raz pierwszy od 1990 roku, osiągając 2,3% PKB w 2025 roku. Wydatki na cele wojskowe Hiszpanii wzrosły o 50% do 40,2 mld USD (145,96 mld zł), co również spowodowało, że obciążenie to przekroczyło 2,0% PKB po raz pierwszy od 1994 roku.
Polska ponownie uplasowała się na 14. miejscu na świecie pod względem wydatków wojskowych, odnotowując 23-procentowy wzrost do 46,8 mld USD (169,92 mld zł), co stanowiło 4,5% PKB kraju oraz 1,6% PKB całego globu. W porównaniu z rokiem 2016 wydatki na zbrojenia wzrosły o 207%.
W 2025 roku wydatki na cele wojskowe europejskich członków NATO wzrosły szybciej niż kiedykolwiek od 1953 roku, odzwierciedlając ciągłe dążenie Europy do samowystarczalności, a także rosnącą presję ze strony Stanów Zjednoczonych na wzmocnienie podziału obciążeń w ramach Sojuszu. W miarę jak państwa dążą do osiągnięcia nowych celów NATO w zakresie wydatków, uzgodnionych w 2025 roku, istnieje ryzyko, że granice między wydatkami na cele wojskowe a innymi wydatkami związanymi z «obroną i bezpieczeństwem» staną się niewyraźne, co ograniczy przejrzystość i dodatkowo skomplikuje ocenę zdolności wojskowych.
Wydatki wojskowe na Bliskim Wschodzie osiągnęły szacunkowo 218 mld USD (791,5 mld zł) w 2025 roku, zaledwie o 0,1% więcej niż w 2024 roku. Poza Izraelem, większość pozostałych głównych inwestorów w swoją obronność w regionie, dla których dostępne są dane, zwiększyła swoje wydatki.
Wydatki wojskowe Izraela spadły o 4,9% do 48,3 mld USD (175,36 mld zł), co odzwierciedla zmniejszenie intensywności wojny w Strefie Gazy w 2025 roku po zawarciu porozumienia o zawieszeniu broni z Hamasem w styczniu 2025 roku. Niemniej jednak wydatki Izraela pozostały o 97% wyższe niż w 2022 roku. Wydatki wojskowe Turcji wzrosły o 7,2% w 2025 roku do 30 mld USD (108,92 mld zł), częściowo napędzane trwającymi operacjami wojskowymi w Iraku, Somalii i Syrii.
Wydatki Iranu spadły drugi rok z rzędu, zmniejszając się o 5,6% do 7,4 mld USD (26,87 mld zł) w 2025 roku. Spadek w ujęciu realnym wynikał z wysokiej rocznej inflacji na poziomie 42%, a wydatki wzrosły w ujęciu nominalnym. Pomimo niedawnych konfliktów, realne wydatki wojskowe Iranu spadły z powodu trudności gospodarczych. Iran wykorzystuje również pozabudżetowe dochody z ropy naftowej do finansowania swoich sił zbrojnych, w tym produkcji pocisków rakietowych i dronów.
Wydatki wojskowe w Azji i Oceanii wyniosły łącznie 681 mld USD (2,472 mld zł) w 2025 roku, o 8,1% więcej niż w 2024 roku – to największy roczny wzrost od 2009 roku. Chiny, drugi co do wielkości kraj wydający na wojsko na świecie, zwiększyły swoje wydatki o 7,4% do 336 mld USD (1,22 bln zł). Był to 31. z rzędu wzrost rok do roku, w związku z kontynuacją modernizacji sił zbrojnych przez Chiny. Ponowna kampania przeciwko korupcji w zamówieniach wojskowych najwyraźniej nie ograniczyła wydatków.
Wydatki wojskowe Japonii wzrosły o 9,7%, osiągając 62,2 mld USD (225,83 mld zł) w 2025 roku, co stanowi 1,4% PKB – najwyższy udział od 1958 roku. Wydatki wojskowe Tajwanu wzrosły o 14%, do 18,2 mld USD/66,08 mld zł (2,1% PKB), co stanowi największy roczny wzrost co najmniej od 1988, w kontekście nasilenia ćwiczeń wojskowych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej wokół wyspy.
Sojusznicy USA w Azji i Oceanii, tacy jak Australia, Japonia i Filipiny, wydają więcej pieniędzy na swoje siły zbrojne, nie tylko z powodu długotrwałych napięć regionalnych, ale także z powodu rosnącej niepewności co do wsparcia ze strony. Podobnie jak w Europie, sojusznicy USA w Azji i Oceanii również są pod presją Amerykanów, aby zwiększyć wydatki na swoje siły zbrojne.
W latach 2024–2025 wydatki Wielkiej Brytanii na wojsko spadły o 2,0% do 89,0 mld USD (323,14 mld zł). Wydatki Francji na wojsko wzrosły w tym samym okresie o 1,5% do 68,0 mld USD (246,89 mld zł).
Indie, piąty kraj na świecie pod względem wydatków na wojsko w 2025 roku, zwiększyły swoje wydatki o 8,9% do 92,1 mld USD (334,39 mld zł). Wydatki Pakistanu na wojsko wzrosły o 11% do 11,9 mld USD (43,21 mld zł).
Wydatki Arabii Saudyjskiej na wojsko wzrosły o 1,4% do 83,2 mld USD (302,08 mld zł), co plasuje ją na ósmym miejscu pod względem wydatków na wojsko na świecie.
Całkowite wydatki na wojsko w Afryce wzrosły o 8,5% w 202, osiągając 58,2 mld USD (211,31 mld zł). Wydatki wojskowe Nigerii wzrosły o 55% do 2,1 mld USD (7,62 mld zł) w 2025 roku, ponieważ powstania i przemoc ekstremistów przyczyniły się do pogłębienia poczucia niepewności. Wydatki wojskowe Gujany wzrosły o 16% do 248 mln USD (900,42 mln zł) w 2025 roku, napędzane eskalacją napięć z Wenezuelą w regionie Essequibo. Wydatki wojskowe Wenezueli pozostają nieznane z powodu braku publicznie dostępnych danych
