12-go marca 2026 roku w Warszawie odbył się Kongres Obrony Cywilnej, zorganizowany przez Zarząd Targów Warszawskich S.A. Była to druga edycja kongresu, którego pierwsza odsłona miała miejsce w 2025 roku. W tym roku w przedsięwzięciu wzięło udział kilkuset uczestników. Obrady były podzielone na pięć sesji tematycznych. Kongresowi towarzyszyła wystawa wyposażenia i sprzętu wykorzystywanego w systemie obrony cywilnej.

Wystąpienie inauguracyjne wygłosił minister – członek Rady Ministrów, Koordynator Służb Specjalnych Tomasz SIEMONIAK. Stwierdził, że rok obowiązywania ustawy z dnia 5 grudnia 2024 roku o ochronie ludności i obronie cywilnej pozwala na dokonanie pierwszych podsumowań. Po pierwsze, tematyka obrony cywilnej powróciła do dyskursu publicznego. Po drugie, można zauważyć, że tysiące osób – od administracji wojewódzkiej po gminną – uczestniczyły w spotkaniach i szkoleniach z tego zakresu. Dokonano również inwentaryzacji obiektów mogących służyć ochronie ludności. Warszawska Akademia Pożarnicza stała się centrum szkoleń w dziedzinie obrony cywilnej.

Sekretarz stanu w resorcie spraw wewnętrznych i administracji Magdalena ROGUSKA zapowiedziała nowelizację wspomnianej ustawy. Poinformowała również o wydaniu przez MSWiA rozporządzenia określającego wymagania dla schronów. W najbliższych latach ich budowa ma być jednym z głównych zadań resortu. Środki przeznaczone na obronę cywilną wynoszą 34 mld PLN, z czego co roku do samorządów trafia 5 mld PLN.

Waldemar PAWLAK, występujący jako prezes Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych, przytoczył dane, według których wydatki na straże pożarne i ich zadania wynoszą obecnie 0,3% PKB. Zaproponował wprowadzenie stałego ryczałtu dla strażaków-ochotników za gotowość do działania – analogicznie do rozwiązań stosowanych wobec żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej (ok. 630 PLN miesięcznie). Były premier, znany z zainteresowania informatyką, pozytywnie ocenił aplikację mobilną „Pierwszy ratownik”, która w testach wykazała, że czas dotarcia ratownika do osoby, która zasłabła, wynosi zaledwie 1,5–3 minuty (czyli krócej niż maksymalny czas potrzebny na rozpoczęcie resuscytacji).

Pierwsza sesja poświęcona była obronie cywilnej jako fundamentu odporności państwa i społeczeństwa. Wśród tematów znalazły się zagrożenia geopolityczne i hybrydowe, rola obrony cywilnej w systemie bezpieczeństwa narodowego, a także doświadczenia innych państw.

W kolejnej sesji:  „Nowy system ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce – bilans pierwszego roku”, uczestnicy skupili się na bilansie pierwszego roku funkcjonowania nowego systemu ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce – z uwzględnieniem doświadczeń powodzi, pandemii czy kryzysu uchodźczego.

W trzeciej sesji: „Infrastruktura obrony cywilnej i inwestycje w system ochrony ludności” , poruszono sprawy dotyczące budowy i modernizacji budowli ochronnych, utrzymaniu magazynów, systemach ostrzegania i alarmowania, łączności, infrastrukturze kryzysowej, a także zapasach wody i żywności. To właśnie ten blok pokazał, że obrona cywilna przestaje być w Polsce jedynie pojęciem ustawowym, a coraz wyraźniej staje się obszarem konkretnych potrzeb zakupowych, organizacyjnych i technologicznych.

W czwartej sesji: „Rola samorządów terytorialnych i NGO w systemie ochrony ludności” kolejny raz poruszono kwestię zapewnienia wieloletniego finansowania wydatków samorządu na obronę cywilną.

Kongres zamknęła sesja poświęcona działaniom ratowniczym – od zabezpieczenia medycznego i zakupów sprzętu po edukację społeczną w zakresie pierwszej pomocy.