Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z 3-go września 2026 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykazu podmiotów podlegających ochronie oraz właściwych dla nich organów kontroli (Dz. U. poz. 1183), Advanced Protection Systems S.A., producent systemów antydronowych z Gdyni oraz Huta Częstochowa Sp. z o.o. trafiły na listę spółek podlegających ochronie. Oznacza to, że ich przejęcie przez inwestora będzie wymagało zgody rządu.

Advanced Protection Systems S.A. z siedzibą w Gdyni jest polskim podwykonawcą w programie San i dostarcza oprogramowanie dowodzenia i kierowania oraz rozwiązania sensorowe. Sam program stanowi jeden z kluczowych elementów Tarczy Wschód, czyli systemu odstraszania na wschodniej granicy. Umowę na 18 baterii systemu antydronowego San, opiewającą na 15 mld zł, podpisano w styczniu tego roku.

Drugim podmiotem jest Huta Częstochowa Sp. z o.o. Resort obrony argumentuje, że to jedyny zakład hutniczy w Polsce dysponujący zdolnościami technologicznymi do produkcji hartowanych blach grubych na potrzeby przemysłu obronnego. Posiada także w swoich zasobach majątkowych jedną z największych w Unii Europejskiej hal produkcyjnych, która nadaje się do zastosowań na potrzeby przemysłu obronnego, w tym do remontów sprzętu.

Wpisanie huty na listę to efekt przetasowań własnościowych z ostatnich lat. Wcześniejszy właściciel majątku, Liberty Częstochowa sp. z o.o. w upadłości, trafił do wykazu w lutym 2025 r., gdy zakładem zarządzał syndyk, a został usunięty z wykazu 5.IX.2026 r.

Obecnie obowiązującym aktem prawnym w tej sprawie jest Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie wykazu podmiotów podlegających ochronie oraz właściwych dla nich organów kontroli (Dz.U. 2024 poz. 1892). Akt ten wszedł w życie 1 stycznia 2025 roku i ma zaplanowany okres obowiązywania do 31 grudnia 2027 roku.

Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie przepisów ustawy o kontroli niektórych inwestycji. Zostało ono również znowelizowane przez Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1183), które weszło w życie 5 września 2026 roku.

Nadzór nad ujętymi w wykazie strategicznymi podmiotami sprawują przede wszystkim dwa organy państwowe – Minister Obrony Narodowej oraz minister właściwy ds. aktywów państwowych.

Celem istnienia tej listy jest ochrona spółek o strategicznym znaczeniu dla funkcjonowania państwa przed niekontrolowanym przejęciem kapitałowym przez zagraniczne podmioty.

Obecnie wykaz obejmuje 25 podmiotów. W przypadku trzech — Telesystem-Mesko, WB Electronics i Huta Częstochowa — organem kontroli jest minister obrony, w pozostałych minister aktywów.