8-go maja 2026 roku w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów podpisano umowę pożyczki SAFE (Security Action for Europe) dla Polski. W praktyce oznacza to otwarcie dla naszego kraju linii kredytowej w ramach tego instrumentu finansowego Unii Europejskiej. Polska umowa jest pierwszą zawartą przez UE z jakimkolwiek państwem członkowskim. W ramach tego programu Polska otrzyma 43,7 mld euro niskooprocentowanej pożyczki na inwestycje w obronność – zakupy sprzętu i uzbrojenia wojskowego, które w zdecydowanej większości będą wyprodukowane w polskim przemyśle obronnym. Maksymalny okres spłaty kredytu to 45 lat.
Umowę podpisali wicepremier, minister obrony narodowej Władysław KOSINIAK-KAMYSZ, minister finansów i gospodarki Andrzej DOMAŃSKI, komisarz KE ds. budżetu Piotr SERAFIN i komisarz KE ds. obronności Andrius KUBILIUS. Na uroczystości obecny był również prezes Polskiej Izby Producentów na Rzecz Obronności Sławomir KUŁAKOWSKI i dyrektor generalny Izby Jakub JAWORSKI.
Przełomowy charakter SAFE podkreślił obecny na uroczystości premier Donald TUSK. „Polska będzie bezpieczniejsza w tych trudnych czasach. Polska zawsze była w awangardzie starań o to, aby Unia Europejska wzięła na siebie większą odpowiedzialność za wzmacnianie obronności” – powiedział premier Donald TUSK dodał. Wicepremier, minister obrony narodowej Władysław KOSINIAK-KAMYSZ podkreślił, że podpisanie umowy SAFE to historyczny moment. „To Polska zaproponowała pierwszy w Unii program na rzecz bezpieczeństwa. Bronimy wszystkiego, co jest dla nas ważne. Polacy mogą być z siebie dumni”. Minister finansów i gospodarki Andrzej DOMAŃSKI zwrócił uwagę, że Polska jako pierwszy kraj Unii Europejskiej podpisuje umowę SAFE. Unijny komisarz ds. obronności Andrius KUBILIUS podkreślił, że Polska to lider w Europie w kwestii odpowiedzialności za obronność. Jednocześnie zaapelował, że Europa musi produkować więcej sprzętu obronnego i odstraszać potencjalnych agresorów. Magdalena SOBKOWIAK–CZARNECKA, Pełnomocnik Rządu do spraw Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy zwróciła uwagę na olbrzymią pracę do wykonania przez wojsko i przemysł: „Tak się pisze historia. Dziś zamykamy pewien etap. Do końca maja będzie podpisanych 40 umów – to rola Agencji Uzbrojenia. A potem rola przemysłu obronnego, aby to do 2030 roku wyprodukować” – mówiła minister SOBKOWIAK–CZARNECKA.
Politycy uczestniczący w uroczystości wskazywali, że impulsem do stworzenia SAFE była rozmowa premierów Polski i Grecji, która odbyła się 11-go kwietnia 2025 roku w Warszawie. Ostatecznie, w maju 2025 roku, organy UE przyjęły rozporządzenie SAFE, umożliwiające Komisji Europejskiej udzielanie państwom członkowskim kredytów na cele obronne o łącznej wartości 150 mld EUR. Środki mają zostać wykorzystane do końca 2030 roku. Zainteresowanie instrumentem wyraziło 19 państw UE. W przypadku 18 z nich Komisja Europejska zatwierdziła ich wnioski w I kwartale 2026 roku. Na dzień 8-go maja 2026 roku nadal nie zatwierdzono wniosku Węgier, opiewającego na ponad 16 mld EUR.
Odpowiedzialny za unijny budżet komisarz Piotr SERAFIN zapowiedział, że w kolejnej perspektywie finansowej UE na lata 2028–2034 wydatki obronne będą stanowiły istotny element budżetu wspólnoty.
Do końca maja Polska podpisze 40 nowych umów i aneksów do wcześniej zawartych kontraktów na dostawy sprzętu wojskowego. Będą one dotyczyły wszystkich rodzajów sił zbrojnych. 89% polskich środków z SAFE trafi do krajowych firm. Agencja Uzbrojenia i Ministerstwo Aktywów Państwowych, w najbliższych dniach mają intensywnie pracować nad finalizacją kontraktów, aby do końca miesiąca zdążyć zawrzeć stosowne umowy.
Minister finansów Andrzej DOMAŃSKI oszacował, że dzięki SAFE Polska może zaoszczędzić około 80 mld PLN kosztów finansowych a oprocentowanie kredytu SAFE wyniesie ok. 3% rocznie.
