Podczas XXXIV Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach Instytut Lotnictwa, obchodzący w tym roku 100-lecie istnienia i obecnie działający w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, zaprezentował demonstrator satelity TESAT, opracowany w warszawskiej jednostce badawczej przy współpracy z Creotech Instruments S.A.

Kierująca zespołem twórców TESAT Ewa KACZOROWSKA-ŁUKASIK z Zakładu Technologii Kompozytowych Instytutu Lotnictwa podkreśla, że zastosowanie termoplastycznej struktury nowej generacji pozwala skrócić czas produkcji i zmniejszyć masę konstrukcji. W porównaniu z klasycznym rozwiązaniem wykonanym z aluminium struktura jest o około 30 proc. lżejsza, a jej produkcja może być znacznie szybsza niż w przypadku tradycyjnych metod wykorzystujących obróbkę skrawaniem metalu.

Prototyp pomyślnie przeszedł testy obejmujące:

• badania w komorze termiczno-próżniowej (TVAC), służące m.in. weryfikacji kontroli termicznej oraz zachowania konstrukcji podczas odgazowywania;
• badania wibracyjne, odzwierciedlające obciążenia występujące podczas startu oraz separacji satelity;
• badania termiczne i konstrukcyjne, służące potwierdzeniu odpowiedniej sztywności, charakterystyk modalnych oraz integralności połączeń.

TESAT potwierdza możliwość wykorzystania konstrukcji wykonanych z kompozytów termoplastycznych do spełnienia rygorystycznych wymagań środowiskowych i mechanicznych stawianych małym satelitom telekomunikacyjnym. Jednocześnie krótszy czas produkcji odpowiada wymaganiom rozwijającego się sektora New Space.

Potencjalnym partnerem przy przyszłym wykorzystaniu tej technologii w misji orbitalnej może być Creotech Instruments, który uczestniczył w realizacji projektu TESAT.

TESAT był rozwijany od października 2023 r. i został sfinansowany przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) kwotą 796 906 euro w ramach programu ARTES. Udział Creotech Instruments S.A. w projekcie wynosił 300 000 euro. Finansowanie projektu przez ESA oznacza, że opracowana technologia może w przyszłości zostać wykorzystana również przez inne podmioty zajmujące się budową i eksploatacją satelitów.

TESAT (Thermoplastic Small Satellite Platform)

 jest demonstratorem technologii budowy struktur satelitarnych z kompozytów termoplastycznych. W konstrukcji wykorzystano materiały na bazie włókien węglowych oraz skalowalne procesy produkcyjne przystosowane do automatyzacji, ograniczające liczbę elementów i etapów łączenia poszczególnych części struktury. Do budowy wykorzystano prepreg węglowy na ściany konstrukcji oraz tkaninę węglową do wykonania elementów łączących, m.in. kątowników. W procesie produkcyjnym zastosowano prasę hydrauliczną oraz technologie zgrzewania laserowego i elektrooporowego.

Obecnie TESAT znajduje się na 5. poziomie gotowości technologicznej (TRL 5), natomiast osiągnięcie TRL 6 planowane jest do końca bieżącego roku. Oznaczałoby to demonstrację technologii w warunkach zbliżonych do rzeczywistego zastosowania i otworzyłoby drogę do kolejnych etapów, w tym demonstracji technologii na orbicie-wyniesienia na orbitę (In-Orbit Demonstration).